Tel: (0332) 322 21 81
ArabicEnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanishTurkish
    

Temiz Üretim

Temiz Üretim

TEMİZ ÜRETİM

 

“Temiz üretim”, ürün ve hizmet eldesi süreçlerinde girdilerin daha verimli kullanılarak, “hammadde kayıplarının azaltılması ve kirliliğin kaynağında önlenmesi ya da azaltılmasına yönelik olarak gerçekleştirilen teknolojik ve/veya yönetsel uygulamalar” olarak tanımlanabilir. Bu yaklaşım ile hammadde, enerji ve su kullanımı daha verimli hale getirilerek, doğal kaynakların kullanımı ve atık oluşumu en aza indirilebilmektedir. Son yıllarda dünyada “sürdürülebilir tüketim ve üretim” kavramının yaygın olarak benimsenmesi kapsamında daha çok “sürdürülebilir üretim” olarak ifade edilen bu kavram, “daha az etkiyle daha çok değer yaratma” ya da “eko-nomik ve çevresel verimliliğin paralel olarak sağlanması” olarak tanımlanan “eko-verimlilik” kavramıyla da örtüşmektedir. 

 

Eko-verimlilik, yüksek verime sahip üretim teknoloji ve yöntemlerinin kullanımıyla, aynı miktarda üretim için daha az doğal kaynak ve enerji kullanımı ve daha az atık üretimi prensibine dayanmaktadır. Bu niteliği ile sadece çevresel kaygılara değil, “doğal kaynakların korunması”, “endüstriyel verimlilik” ve “ekonomik kalkınma” gibi pek çok farklı alana da hitap etmektedir. Kısacası eko-verimlilik, üretimde verimliliği artırarak, hem çevresel hem de ekonomik fayda sağlanması anlamına gelmektedir. Bir süredir ülkemiz gündeminde önemli bir yer tutan “enerji verimliliği” konusu da eko-verimlilik yaklaşımının önemli boyutlarından biridir.

 

Eko-verimlilik (temiz üretim) yaklaşımının en önemli boyutu, kirliliğin oluştuktan sonra bertaraf edilmesine dayanan “kirlilik kontrolü” (boru-sonu) yaklaşımından farklı olarak, doğrudan üretim ve hizmet eldesi süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik olmasıdır. Bilindiği üzere, “kirlilik kontrolü” atık suyun arıtılarak deşarj edilmesi, atıkların depolanması gibi kirlilik oluştuktan sonra bu atıkları yönetmeye yönelik olarak ele alınan önlemleri içermekte, herhangi bir tasarruf ve maddi kazanıma karşılık gelmemektedir. Eko-verimlilik yaklaşımında ise çevresel etkilerin ürün tasarımı, satın alma tercihleri ve üretim süreçlerini kapsayan geniş bir çerçevede yönetilmesini öngören daha bütünleyici ve pro-aktif bir anlayış söz konusudur.

 

Eko-verimlilik (temiz üretim) yaklaşımı,

 

-Hammadde kullanımının azaltılması

-Kaynakta atık azaltımı

-Enerji verimliliğinin artırılması

-Tehlikeli kimyasal madde kullanımının azaltılması

-Çevreye duyarlı tasarım

-Ürün dayanıklığının ve ömrünün artırılması

-Geri kazanım, geri dönüşüm, yeniden kullanım

-Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı

-Atıkların değerlendirilmesi vb.

 

uygulamalarının ürün, üretim ve hizmetlere entegre edilerek maliyetlerin azaltılması, çevresel performansın geliştirilmesi ve rekabet avantajı sağlanması anlamına gelmektedir.

 

www.temizuretim.gov.tr

www.ekoverimlilik.org

www.rec.org.tr

 

Ramazan ÇETİN

Endüstri Mühendisi

İşletme Bilim Uzmanı

 

Süçev Kategorileri
En Çok Okunanlar
BİZDEN FOTOĞRAFLAR